Oproep tot mondig burgerschap:
Waarom wij republikeinen zijn
Wij zijn republikeinen, omdat de republiek de burger pas echt volle
zelfbeschikking geeft, terwijl de monarchie hem onder een paternalistische
voogdij plaatst en een symbolische ontkenning van het debat en van
politieke mondigheid betekent. De republiek berust niet op de hypothetische
neutraliteit van een staatshoofd, maar impliceert integendeel een
dynamische en verdraagzame visie op de maatschappij. Boven de waan
van eenheid en continuïteit, belichaamd in de monarchie, verkiezen
wij diversiteit en periodiciteit van de macht als enige borg voor
democratie. In de republikeinse visie draagt de openbare bespreking
van conflicten tot de ontwikkeling van het geheel bij.
Wij zijn republikeinen, omdat de humanistische en republikeinse
waarden van de Verlichting – niettegenstaande gangbare clichés
– in onze gewesten gemakkelijk realiseerbaar zijn. Het is
een kwestie van politieke wil, maar de republiek is mogelijk, zowel
in meertalige en federale staten zoals Zwitserland of Duitsland
als in unitaire staten.
Wij zijn republikeinen, omdat de monarchie meer steunt op intellectuele
willoosheid dan op reëel democratische waarden.
Wij zijn republikeinen, omdat de republiek weliswaar niet alle
dwalingen verhindert, maar althans de mogelijkheid biedt om ze electoraal
of juridisch bij te sturen.
De Belgische monarchie, die inzake democratie nooit een vooraanstaande
rol speelde, heeft daarentegen regelmatig haar prerogatieven overschreden:
Leopold III weigerde zijn regering te volgen, Boudewijn I weigerde,
ten koste van een dubbele schending van de Grondwet, een democratisch
aangenomen wet te ondertekenen – terwijl troonsafstand de
enige eerbare manier was geweest om zijn geweten én onze
democratie te sparen – en onlangs nog oefende het paleis druk
uit op de administratie in de zaak rond het gewestplan te Opgrimbie
of op justitie in het proces tegen de "vier van Butare".
De Belgische monarchie heeft talloze keren bewezen dat ze helemaal
niet "boven de partijen" staat. Onze vorsten maken veelvuldig
gebruik van de hen door de Grondwet verleende macht – die
op zich al ongewettigd is als men bedenkt dat een echte democratie
geen macht toelaat zonder verantwoordelijkheid –, maar ook
van hun invloed en van hun symbolische macht, bij gelegenheid met
open minachting voor de Grondwet en de wetten van het Belgische
volk, waaraan ze nochtans trouw gezworen hebben.
Zowel principieel als effectief vormt de monarchie een rem op de
democratische ontwikkeling van onze samenleving.
Republikeinen, laat uw stem horen!
|
