Actualiteit

Prins Filip stelt persvrijheid in vraag

Prins Filip heeft het zich veroorloofd twee journalisten terecht te wijzen omdat hun redacties (De Morgen en VTM) negatief verslag hadden uitgebracht over zijn handelsmissie in Zuidafrika.

Volgens prins Filip is het misplaatst een kritische mening te uiten over een aanstaande koning, te meer omdat het paleis zich niet kan verdedigen. De prins dreigt er dan ook mee journalisten die zich schuldig maken aan onvoldoende gehoorzaamheid, niet meer ten paleize te ontvangen.

De Republikeinse Kring stelt vast dat de kroonprins ondanks de vergevorderde opleiding die hij van jongsaf heeft gekregen, nog steeds niet begrepen heeft dat persvrijheid een fundamenteel principe is en dat persvrijheid pas een zin heeft als je ook gezagdragers kunt bekritiseren.

De Republikeinse Kring merkt op dat de zwijgplicht van het paleis in deze zaak zoals in de zaak-Laurent als iets onrechtvaardigs wordt gepercipieerd en voorgesteld.

De Republikeinse Kring herinnert eraan dat er een staatsvorm bestaat die het staatshoofd toelaat, en het zelfs ertoe aanmoedigt, zich vrij uit te drukken tegenover de pers. In zo'n staatsbestel kan ook het toekomstige staatshoofd zich vrij uitdrukken, te meer omdat niemand met zekerheid kan weten of die persoon ooit staatshoofd zal worden. Die staatsvorm noem je een republiek.

63 % monarchisten: laten we het post-Albert-tijdperk al voorbereiden!

Le Soir verwijst vandaag naar een opiniepeiling uit Le Soir Magazine van 24 januari. Volgens die peiling zijn 63 % van de Belgen voorstander van het behoud van de monarchie.
Ongelooflijk. Een aantal jaar geleden gaven opiniepeilingen maar 20 % republikeinen aan. Vandaag zou dus ruim 37 % van de bevolking uit republikeinen of - laten wij fair spelen - uit onverschilligen bestaan.
De Republikeinse Kring kan politici, die hun republikeinse gedachtegoed alleen binnenskamers durven toegeven, dus enkel aanraden naar buiten te treden. De monarchie is geen taboe meer. De tijd dat alleen een handjevol intellectuelen het voor de republiek opnam, is voorbij. De republiek gaat vooruit. Hopelijk zullen onze politici niet de laatsten zijn die dit beseffen.
De Republikeinse Kring drukt de hoop uit dat dit in de media zijn neerslag zal vinden. Wanneer mogen we uitzendingen met "Republic watchers" verwachten?
Laten we het post-Albert-tijdperk actief inluiden!

Enkele bedenkingen bij het proces in Hasselt

De Republikeinse Kring drukt zijn verbazing uit over volgende feiten:

Procureur des konings Erwin Steyls verzette zich tegen de aanhoring van prins Laurent omdat geen passend ceremonieel voorzien was. De Republikeinse Kring verheugt zich erover dat rechter Christine Coopmans dat onzinnige argument weigerde te volgen.

In de Hasseltse rechtbank hangt er nog steeds een kruisbeeld van eerbiedwaardige proporties. Wij dachten dat zulks onmogelijk was sinds de kruisbeelden al jaren geleden in naam van de scheiding van staat en kerken uit de Belgische rechtbanken moesten worden verwijderd. Dat die scheiding door een ostentatief katholiek koningshuis vermoeilijkt wordt, verontschuldigt niet alles...

Opnieuw werden schoolkinderen gedwongen een lid van het koningshuis met vlaggetjes toe te wuiven in plaats van op school te blijven om er hun verstand, hun kritische zin en hun burgerzin te leren scherpen.

Laurent kan als getuige gehoord worden

De Republikeinse Kring drukt zijn tevedrenheid uit over het feit dat de minister van justitie in extremis, via een koninklijk besluit dat door de koning onmiddellijk werd getekend, de aanhoring van Laurent van Saksen-Coburg als getuige mogelijk heeft gemaakt.

Het is immers onvoorstelbaar dat prins Laurent niet op de hoogte zou geweest zijn van werken die in zijn villa werden uitgevoerd of zich geen vragen zou hebben gesteld over de manier waarop die werken gefinancierd werden. Het gaat over essentiële vragen in het proces dat maandag in Hasselt van start gaat. De aanhoring van prins Laurent was in die zin volkomen logisch en het blijft de vraag waarom die niet vroeger heeft plaatsgevonden. De Republikeinse Kring kan enkel vaststellen dat de jongste zoon van de koning in deze zaak niet als elke andere burger werd behandeld.

Ironisch genoeg is het de koning die er in zijn kersttoespraak moest aan herinneren dat niemand boven de wet staat. De koning gaf blijk van strategisch verstand, in tegenstelling tot de vele vrijwillige vazallen van de monarchie, die niet begrepen dat ze door de prins te allen prijze te willen verdedigen, uiteindelijk de monarchie zelf in gevaar brachten. Voor de Republikeinse Kring is hierdoor eens te meer bewezen hoeveel macht de koning heeft: velen hebben op zijn teken gewacht voordat ze hun plicht deden.

En ten slotte: de Republikeinse Kring verheugt er zich over dat de zaak-Laurent aanleiding geeft tot een welkom debat over de legitimiteit van de dotaties en tot de onthulling van de omstandigheden waarin het KINT werd gesticht. De enige functie van dat instituut bestond er immers in Laurent een officiële werkzaamheid te geven als "expert" met een bescheiden vergoeding van 1 miljoen Belgische frank per maand.

Persmededeling documentaire RTBF

De Republikeinse Kring is verbluft over de reacties op de rtbf-nepuitzending over een Vlaamse secessie. Wat oorspronkelijk een tv-grap was (van goede of van slechte smaak, daar moet elkeen zelf over oordelen) dreigt een politieke kwestie te worden. Enkele bedenkingen:

- Het overheersende discours beweert dat er niet met Belgische instellingen (dus natuurlijk ook met de monarchie) of met communautaire vragen mag worden gesold, alsof dit een taboe was. De Republikeinse Kring herinnert eraan dat enkel de wil van het volk de grondslag van een staat vormt, en dat geen enkel taboe mag rusten op welke kwestie ook, dus ook niet op de toekomst van het land. We vinden het ongehoord dat Elio Di Rupo als socialist bij ons weten de enige was die het niet pikte dat de koning "ook maar ter sprake werd gebracht". Enkele stichters van het Belgische socialisme draaien zich om in hun graf.
- De Republikeinse Kring verbaast er zich over dat Leterme en Di Rupo het thema separatisme op elk van hun partijcongressen aansnijden maar het misplaatst vinden wanneer journalisten dit op hun manier doen. Niemand werd bedrogen, na een half uur al werd bekendgemaakt dat het om een fictie ging. Integendeel, het geheel was meer een oefening in kritisch denken, want wie andere kanalen raadpleegde, merkte al snel dat er alleen op rtbf-tv sprake was van een Vlaamse secessie.
- In de rtbf-uitzending gingen "Belgicisten" voor het koninklijk paleis demonstreren. Volgens de Republikeinse Kring zou het Parlement een meer geschikte plaats geweest zijn.

De Republikeinse Kring hoopt ten slotte dat de commotie die hieromtrent ontstond geen aanleiding zal geven tot een politieke lynchpartij die zeker in het nadeel van de persvrijheid zou zijn.

Een konkelfoezende Laurent ?

Laurent van Saksen-Coburg zou geprofiteerd hebben van valse facturen ten bedrage van 175.000 EUR (7 miljoen BF), opgesteld door de Zeemacht. De Republikeinse Kring wenst nader in te gaan op enkele aspecten van de zaak.

Op geen enkel ogenblik heeft de onderzoeksrechter het nodig geacht de instemmende begunstigde van de valse facturen, zij het als getuige, te ondervragen. Volgens het Hasseltse parket was dat niet nodig want "Villa Clémentine is in het bezit van de Koninklijke Schenking". Waaruit blijkt dat een ambtenaar of een magistraat van de Staat diensten of producten illegaal in ontvangst mag nemen, als ze maar geleverd worden in een gebouw dat aan de Staat toebehoort. De Republikeinse Kring drukt zijn ontsteltenis uit ten opzichte van deze groteske argumentatie. Hoe is het immers mogelijk een onderzoek op een ernstige manier af te sluiten zonder de huisbewoner te ondervragen die van de wanpraktijken profiteerde?

Wij willen hierbij ten stelligste tegen de houding van het parket protesteren. Wij zien dit als een nieuw teken van onderworpenheid van onze instellingen aan de monarchie. Eens te meer onttrekt Laken zich aan criteria van gerechtigheid en politieke moraal die op iedereen toepasbaar (zouden moeten) zijn. Of het nu om snelheidsovertredingen dan wel om valse facturen gaat: al zal hij nooit de troon bestijgen, de zoon van de koning mag blijkbaar niet voor het gerecht verschijnen, ook niet als getuige. De Republikeinse Kring drukt de wens uit dat onze magistraten en politici alles in het werk stellen om een einde te maken aan zulke Ancien-régime-praktijken.

De Republikeinse Kring drukt eveneens zijn verwondering uit over de geur van vazaliteit die in de pers rond deze zaak hangt. De media lijken het erover eens dat "de prins op de hoogte was" en zelfs "vragende partij" maar dat "hem niets ten laste wordt gelegd" (sic). En maar hameren op de hachelijke levensomstandigheden van de prins, die van het vaderlijk paleis toen een "magere" 75.000 BF per maand kreeg. De Republikeinse Kring vindt dat 75.000 BF een correcte uitkering is voor iemand van wie de professionele prestaties nogal onduidelijk blijven, en verwondert er zich over dat sommigen een "duwtje in de rug" van maar liefst 7 miljoen BF nodig achtten!

Leve de Republiek!


Qui veut la peau du prince Philippe?

Het was weer zover op rtbf: in de reportage-reeks "Question à la une" draaide het deze keer rond de vraag "Qui veut la peau du prince Philippe?" (Wie wil de huid van prins Filip?). En natuurlijk luidt het simplistisch antwoord zoals altijd: de Vlaamse separatisten, en alléén zij, hebben het op Filip gemunt, omdat ze willen dat België barst. Dat er onder de republikeinen ook Belgischgezinde Vlamingen en Franstaligen zijn, lijkt de rtbf te zijn ontgaan. Zo is het toch zoveel eenvoudiger: aan de ene kant de boosaardige-Vlaamse-separatisten-en-republikeinen, aan de andere kant de goedaardige-Franstalige-Belgischgezinden-en-dus-monarchisten-uit-puur-rationele-overwegingen.
Het Prins Filip Fonds zal weer tussenbeide moeten komen om de gemeenschappen van dit land te verzoenen...

Open brief aan de Post: “MijnZegel”

Beste Post,

Sinds eind 2005 biedt u ons de mogelijkheid om via u postzegels te maken volgens een motief naar eigen keuze en dit voor een prijs die bijna het dubbel is van een gewone postzegel. Als republikeinen verwelkomen we dit nieuws met een oprecht genoegen, aangezien we op iedere brief telkens genoodzaakt zijn het hoofd van Albert II te kleven. En ja, we vallen telkens terug op de bloemetjes en andere rurale motieven, we hebben ons zelfs goedmoedig neergelegd bij rustieke landschappen met een kerkje, maar toch: de mogelijkheid onze briefwisseling te verzenden met een afbeelding die een afspiegeling is van onze overtuiging, eerder dan die van de zogenaamde meerderheid van Belgen, maakt het waard om de vinger van de knip te halen !

Waren er niet de kleine lettertjes, en deze konden niet duidelijker zijn. Alhoewel “Alles mogelijk is met MijnZegel” is er de uitzondering dat “De Klant er zicht toe verbindt dat deze illustratie (…) geen enkel element bevat met een religieuze, politieke, filosofische of etnische strekking”.

Uw neutrale houding strekt u tot eer. Maar zou u deze niet eerder toepassen op uw eigen zegels, en deze te verdelen zonder een element “met een religieuze, politieke, filosofische of etnische strekking”? Om te beginnen kunt u ons verlossen van postzegels met een lid van de koninklijke familie, want logischerwijs, als republikeins een politieke strekking is, dan is monarchist dat evenzeer.

Anderzijds zitten er in onze postkaarten meerdere motieven van republikeinse postzegels (raadpleegbaar op http://www.crk.be/N/cartes_postales_N.php), waarvan we u graag de realisatie toevertrouwen.

Zonder twijfel dat u uw gestelde principes ter harte neemt, kennen we u in volle vertrouwen onze vriendelijke republikeinse groeten toe,

Nadia Geerts, voorzitster van de Republikeinse Kring
Sam Touzani
Michel Mombeek
Claude Boumal
Nicole Lahaye
Roger Goddin
Françoise Cambie
Michel Smet, fonctionnaire
Didier Coeurnelle
Henry Dupont
Paul Van Langenhoven
Raymond Bruyer
Claude Semal
Henry Landroit
Christian Castiau, Président du cercle rationaliste "la Fraternité" de Morlanwelz
Eric Luna
Christian Haccuria
Olivier Crasset
Vincent Robeyns
Jacques Culot
Pierre Letawe
Isabelle Beaurain
Jean-Marie Dehan
Yannick Bauthière
Guy Julien
Bernard Blairon
Jean Morren
Ivan Fox, comédien
Lise De Henau, comédienne
Martial Demunter
Sonia Lefebvre
Ouardia Derriche
Frédéric Tilquin
Serge Monsieur
Francis Delmotte
Nathalie Cahay
Jean-Marie Dermagne
Philipp Bekaert
Francis Schwan
Alain Lafère

Interview van Frank Stappaerts met Philipp Bekaert op Radio Eén (29 mei 2006)

(...)En dan nu de Republikeinse Kring. De Republikeinse Kring ontstond op 1 januari 2000 als tegendraads burgerinitiatief, na het huwelijk van Filip en Mathilde, om een debat over republiek en monarchie op gang te brengen. We zijn nu ruim zes jaar later en aan Philipp Bekaert, woordvoerder van de Kring, vroegen we of ze in dat opzet geslaagd zijn. Zijn er aanzetten tot een maatschappelijk debat? Philip Bekaert:

Wel ik denk dat je inderdaad steeds meer hoort over de rol van de monarchie en of die rol moet blijven wat ze momenteel is, dan wel of die rol moet aangepast worden aan de vereisten van de moderne tijd. Dus ik denk inderdaad dat er een maatschappelijk debat is tot stand gekomen. Nu of dat aan de RK te wijten is of niet, of te danken is, is natuurlijk een andere vraag.

Er zijn nogal wat spanningen tussen monarchie en democratie, maar als nu de meerderheid van het volk de monarchie wil behouden, dan is er toch geen vuiltje aan de lucht!

Volgens mij is er wel een vuiltje aan de lucht, namelijk je hoort dat inderdaad heel vaak dat democratie betekent wat het volk wil. Nu dat moet je ook een beetje nuanceren. Democratie is natuurlijk de wil van het volk, maar niet alleen en heel belangrijk is ook hoe die wil verwoord wordt, tot stand komt, en wie die wil formuleert. Zo zou ik zeggen dat democratie bepaalde princiepen inhoudt die gerespecteerd moeten worden. Je hebt onder andere legitimiteit, dus politieke macht moet legitiem zijn, dat betekent dat iedereen die wordt onderworpen aan een bepaald gezag mee moet kunnen beslissen of bepalen wie dat gezag bekleedt en iedereen die gezag bekleedt moet over dat gezag verantwoording afleggen. Dat is een legitimiteitsprincipe. Dan heb je een ander element van de democratie, dat is pluraliteit en evolutie. Democratie aanvaardt pluraliteit en evolutie. Wij zijn niet één! Wij veranderen constant. Individueel, wij veranderen constant van mening, maar ook maatschappelijk, het corpus van kiezers verandert constant. Er sterven mensen en elke dag zijn er nieuwe mensen kiesgerechtigd. Dus dat maakt dat de mening van het volk om legitiem te zijn regelmatig opnieuw gepeild moet worden. Dus een beslissing is pas democratisch als die beslissing regelmatig aan een nieuwe beslissing kan onderworpen worden. In die zin kun je een monarchie amper democratisch noemen want er is maar één keer over beslist en sinds 1830 of ’31 geven we het toeval van de genen gewoon carte blanche. Dan heb je een derde element van de democratie, dat is periodisering van het gezag, dat is een beetje het gevolg van het vorige element, van evolutie en pluraliteit. Dus de monarchie symboliseert eenheid en continuïteit, volgens mij zijn dat totalitaire illusies, dat bestaat niet. Dus je vertrekt beter van een realistische kijk op de maatschappij, dus pluraliteit en evolutie, en als gevolg daarvan moet het gezag periodiseren, dus je moet regelmatig de mening van het volk vragen om te weten wat het volk denkt want het volk verandert constant. En de algemene voorwaarde of omstandigheden waarin wij leven veranderen ook constant. Dus dat moet allemaal geperiodiseerd worden. Dan heb je ook de scheiding der machten natuurlijk. Ik herinner eraan dat de koning in België betrokken is, grondwettelijk betrokken is bij de drie verschillende machten. Ik ga hier geen details geven want dat zou misschien een beetje te lang zijn, maar dus als je de grondwet leest zie je dat hij deel uitmaakt van de executieve, van de legislatieve, van de wetgevende macht, én van de rechterlijke macht. En dan heb je natuurlijk ook als democratisch principe de vrijheid van meningsuiting. Majesteitsbelediging bestaat nog altijd in België, dat is maar een detail, maar het feit dat je zoveel zwaarder word gestraft als je de koning beledigd, dan als je om het even welke andere burger beledigt, stoort mij een beetje laten we zeggen.

Je noemde daarnet een aantal basisvoorwaarden waarmee de monarchie in strijd is, maar daarnaast zijn er toch ook nog andere argumenten dacht ik!

Ja inderdaad, de monarchie is volgens mij in strijd met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Artikel 1 van die verklaring zegt: alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Dat lijkt mij duidelijk! Er is zelfs nog duidelijker, artikel 21 zegt het volgende: eenieder heeft het recht om deel te nemen aan het bestuur van zijn land, rechtstreeks of door middel van vrij gekozen vertegenwoordigers. Het lijkt me evident dat de monarchie daarmee in strijd is. En artikel 21 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zegt verder: eenieder heeft het recht om op voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land. Ja, tot die overheidsdiensten behoort volgens mij het ambt van staatshoofd. En er staat nog in artikel 21 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens de wil van het volk zal de grondslag zijn van het gezag van de overheid, deze wil zal tot uiting komen in periodieke en eerlijke verkiezingen. Ja die periodiciteit die heb ik al vermeld en die heb je in de monarchie dus niet. Dus volgens mij kan je inderdaad stellen dat de monarchie in strijd is met een aantal basisprincipes van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Nu je moet weten dat België die Verklaring heeft geratificeerd en een aantal andere verdragen heeft geratificeerd waarin de principes van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in rechtsvorm zijn gegoten. Dat is voor ons zo danig een probleem, voor ons republikeinen bedoel ik, dat wij al twee jaar nu een, elk jaar op 1 mei, een petitie indienen en herindienen, elk jaar opnieuw, bij het Europees Parlement om de afschaffing te vragen van de monarchie op het hele grondgebeid van de Europese Unie. Onze argumentatie is louter juridisch. Wij zeggen dus kijk, de monarchie, het monarchisch principe is in strijd met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Wij vragen dus niets meer dan ons recht!

Nochtans lees je vaak en hoor je vaak dat de koning heerst, maar niet regeert. Met andere woorden, het staatshoofd zou geen macht hebben!

Het staatshoofd heeft in België grondwettelijk vrij weinig macht. Ik zou zeggen vrij veel als je niet vergeet dat die persoon eigenlijk niet verkozen is. Dus voor een niet-verkozen politicus heeft de koning heel veel macht. Onze koning heeft bijvoorbeeld meer macht dan de Duitse Bondspresident. Let wel ik heb het niet over de Bondskanselier, maar over de Bondspresident, dus het officieel staatshoofd van Duitsland. Wel de koning van België heeft meer prerogatieven dan die man die in Duitsland verkozen is. Dat lijkt mij heel problematisch. Dat is dan zijn grondwettelijke macht. Maar de koning beschikt ook nog over andere soorten macht, ik denk bijvoorbeeld aan zijn invloed, aan wat er achter de schermen gebeurt. Het probleem in verband daarmee is dat wij enkel kunnen vermoeden wat er achter de schermen gebeurt want we zien maar het topje van de ijsberg. Ik denk aan zaken zoals de abortuskwestie, ik denk aan de pogingen van het paleis om het euthanasiedossier te torpederen, ik denk aan de zaak Opgrimbie, ik denk aan de druk op justitie in het proces rond de vier van Butare, die twee nonnen denk ik mochten niet veroordeeld worden volgens het paleis, ik denk aan verschillende dingen, die men hoort en die dan heel snel weer in de doofpot worden gestoken. Je leest er over in de pers en dat verdwijnt dan heel snel weer uit onze kranten. Maar op basis van die paar dingen die wel verschijnen kan je vermoeden dat er een heleboel andere dingen gebeuren die wij niet zien en waarvan we nooit iets zullen horen. En dat lijkt mij dus problematisch!

Nu kan ik me beslist voorstellen dat er nogal wat mensen meegaan met je republikeinse argumenten, maar zeggen ze dan, wij zijn monarchist om pragmatische argumenten. De monarchie beschermt ons tegen nog ergere kwalen!

Ja, met die ergere kwalen veronderstel ik dat je het separatisme bedoelt. Dat is inderdaad een argument dat wij heel vaak horen dat de monarchie het laatste bindmiddel is van België en dat België zonder monarchie niet zou kunnen voortbestaan. Nu ik heb persoonlijk, ik spreek nu niet in naam van de Republikeinse Kring, ik spreek gewoon in eigen naam, ik heb persoonlijk helemaal niets tegen België, dat moet duidelijk gezegd worden. Mijn vader was Vlaming, mijn moeder is Franstalig, ik leef en spreek in drie talen eigenlijk. Dus ik heb zeker niet tegen België op cultureel vlak en zelfs politiek, behalve dan wat de monarchie betreft. Maar mijn antwoord op dat soort argumenten is: kijk als België niets anders meer heeft om samen te blijven dan een feodale instelling, dan kunnen we de boel even goed scheiden. Als België wel andere goede redenen heeft om samen te blijven, dan hebben wij andere goede redenen en hebben we dus de monarchie niet nodig. Dus hoe je het wendt of keert, dat argument van de monarchie als bindmiddel van België lijkt mij volstrekt absurd want ik zou zeggen België is het bindmiddel van de monarchie, dat wel. Als er geen België meer is, is er geen monarchie. Maar als België in staat is om voort te bestaan, want om een staat op te richten en om een staat in leven te houden, heb je meer nodig dan een monarchie. En als dat voor België bestaat, als die andere goede redenen om een staat in leven te houden, bestaan, dan zal België heel zeker blijven bestaan. Als die goede redenen niet bestaan, dan kun je natuurlijk de vraag stellen over het nut om een staat, een kunstmatige staat, nog een paar jaartjes even kunstmatig in leven te houden. Dan moet je dat democratisch proces accepteren en zeggen kijk, België was een kunstmatige constructie die niet kan overleven. Nu dat is mijn mening niet, maar dat zal de toekomst uitwijzen.
Ik zou zeggen: voor dat ik Belg ben ben ik vooral democraat. Dat lijkt mij veel belangrijker! De grenzen van die republiek zijn voor mij een secundaire vraag of een vraag van secundair belang. Ik herhaal, voor dat ik Belg ben, ben ik eerst en vooral democraat.

Tot zover nog Philip Bekaert van de Republikeinse Kring. En wie meer informatie wil over de Republikeinse Kring, die kan terecht op www.crk.be
En daarmee zijn we aan het eind van HVW. Samenstelling en presentatie waren van FS. De tekst van dit programma kun je bestellen bij de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging, Lange Leemstraat 57, 2018 Antwerpen, tel.: 03/ 233 70 32. En over enkele dagen vind je de tekst ook op www.h-vv.be

bron: http://www.vrijzinnighumanisme.be/

De monarchie en de taalgrens

Een tijdje geleden maakte Josy Dubié in de nieuwsbrief van CRK de opmerking dat het voor de Vlamingen een ergernis is dat de koningen en prinsen van dit land zo slecht Nederlands spreken. Dat is natuurlijk zo, al moet men er rekening mee houden dat het Frans nu eenmaal hun huistaal is (en wie kan hun dat kwalijk nemen?) en vooral dat de leden van de monarchie niet uitblinken door intellectuele vaardigheden. Veel erger is dat sinds enige tijd de monarchie steeds vaker partij kiest voor de Franstalige partijen, soms achter de schermen, op andere momenten openlijk. Enkele maanden geleden voelde premier Verhofstad de noodzaak om openbaar Prins Filip te bekritiseren om zijn uitlatingen over de Vlamingen toen hij op reis was in China. Maar over de uitlatingen van Albert II houdt Verhofstad zijn mond. Onze premier was er zelfs trots op dat Albert hem feliciteerde omdat de Franstalige partijen gewonnen hadden in het conflict omtrent de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. Dat wil zeggen dat Albert (in het gezelschap van de premier) de grondwet met voeten trad. De grondwet staat immers niet toe dat de Franstalige partijen privileges krijgen die de Vlamingen niet hebben. Zo mogelijk nog krasser was de felle uitval van Albert II tegen de Vlaamse partijen die bepaalde bevoegdheden gesplitst willen zien. Zelfs in Franstalige milieus werd deze uitval bekritiseerd. De adjunct-hoofdredacteur van “Le Soir”, Luc Delfosse, schrijft in zijn krant dat de koning geen politieke uitspraken mag doen. En hij vraagt de Franstaligen zich voor te stellen hoe zij zouden reageren als de koning de houding van de Brusselse regering inzake de nachtvluchten op Zaventem zou bekritiseren, of als hij in het openbaar de Walen de schuld zou geven van hun economisch verval.
Het is dus niet te verwonderen dat steeds meer stemmen opgaan aan beide zijden van de taalgrens om de monarchie een louter protocollaire functie te geven (een stap die op langere termijn kan leiden tot de afschaffing van de monarchie). Een recente peiling over de populariteit van het hof toont een brede kloof tussen Vlamingen en Franstaligen.
De peiling werd uitgevoerd door VTM en RTL-TVI. Op de vraag “Voelt u zich nog verbonden met de monarchie?” antwoordde 68 % van de Franstaligen ja, slechts 38 % van de Vlamingen antwoordden ja. Bijna 2 op 3 Vlamingen vinden dat Filip niet bekwaam is. 82 % van de Franstaligen vinden van wel (gegevens uit de Standaard). Nu moet men peilingen altijd met een korreltje zout nemen wat betreft cijfers en percentages. Maar de tendens is ongetwijfeld correct. Bij de peiling over de vraag of Leopold III na de Tweede Wereldoorlog opnieuw zijn functie mocht opnemen, zegde Wallonië in ruime meerderheid: nee. De meerderheid van de Vlamingen antwoordde toen ja. Vandaag is de houding van Vlamingen en Franstaligen ten opzichte van de monarchie duidelijk omgeslagen.


Willy Courteaux

De paus en de koning

Dat de koning met gans zijn familie een privébezoek wil brengen aan de paus is zijn zaak. Als staatshoofd moet hij echter weten dat hij ook koning is van de niet gelovigen. Dergelijk bezoek moet dan ook niet uitvoerig in de pers uitgesmeerd worden. Het zal dan ook geen toeval zijn dat uitgerekend op het zelfde ogenblik Paus Benidictus er op aan dringt om het geloof uit de privésfeer te halen. Welke parlementair durft hier vragen over stellen , of zal dit opnieuw door Herman Decroo verboden worden ?
Piet Wittevrongel


Flupke en de media

De laatste tijd (maart 2006) is er nogal wat heisa geweest rond de vraag of Flupke (alias Filip van Saksen-Coburg) nu al of niet de capaciteiten heeft om via de media zijn rol van vertegenwoordiger des vaderlands te spelen. Het lijkt er soms op alsof de monarchie wel degelijk onder vuur ligt.

Maar als men willekeurig iemand aanspreekt over de mogelijke afbouw van de monarchie, blijkt steevast een enorme aversie voor het alternatief, voor « een president ». Ik weet niet of Bush en Chirac er voor iets tussen zitten, maar de visie van de doorsnee burger op het presidentschap is uiterst negatief. Een president wordt geassocieerd met « de politiek » en die staat zeer laag aangeschreven. Een koning is dan een soort tegengewicht voor de onbetrouwbare politici.

Ik weet wel dat dit altijd al zo geweest is en dat de meeste monarchen dit soort volksgeloof door hun uitlatingen of hun gedrag aanmoedigen. Toch is er meer aan de hand. De voorbije kwarteeuw heeft de politiek enorm onder vuur gelegen in de media ; tegelijkertijd hebben de media de economie en haar vertegenwoordigers een aura van quasi-onschendbaarheid verleend.

De niet aflatende brainwashing door de media in de jaren tachtig en negentig heeft het neo-liberale geloof ingeplant dat het ‘algemeen belang’ niet méér mag zijn dan de optelsom van alle individuele (materiële) belangen van de consumenten, producenten, cliënten etc. Het resultaat is wel dat alles wat verwijst naar inzet voor ‘het algemeen belang’ of ‘de maatschappij’ compleet is gedevalueerd in de ogen van de brede politieke opinie en de jongere generaties.

Als troostprijs voor het vernietigen van het samenhorigheidsgevoel door de markt, reiken de media, zelf helemaal geïntegreerd in het ‘marktgebeuren’, ons een alternatief aan : media-evenementen rond symbolen die een kortstondig ‘wij-gevoel’ opwekken. Prinselijke ‘sprookjeshuwelijken’ bijvoorbeeld. Of de verkiezing van de paus waartoe ook ongelovigen zich aangetrokken voelen, om kortstondig ondergedompeld te kunnen worden in een soort pretparksolidariteit.

Waar ik toe wil komen is dit : we mogen ons natuurlijk verheugen dat de monarchie niet meer de wind in de zeilen heeft. Maar we moeten goed weten dat degenen die dit aanwakkeren ook degenen zijn die de idee van een ‘ publiek belang’ (en dus de essentie van de republiek) ondergraven. Bewust of onbewust, dat wil ik in het midden laten. Peter Vandermeersch, hoofdredacteur van De Standaard, heeft het gezegd in het journaal van de VRT : « ….als Filip zegt dat hij geen mediafiguur is, dan moet hij goed beseffen dat dit waarschijnlijk de enige rol is die ‘men’ voor een monarchie in de toekomst nog weggelegd ziet ….». Maar wie is ‘men’ , de burgers of de media ?

In Groot-Brittanië is de populariteit van de royals enorm achteruit gegaan, mede door de schandaalsfeer in de media. Met als resultaat dat men al spreekt van een nieuwe « working class aristocraty ». Misschien verkiezen de Britten David Beckham wel tot president met Spice Girl Victoria als first lady. In Nederland is Pim Fortuyn via de media uitgeroepen tot ‘grootste Nederlander aller tijden’……voor Willem Van Oranje…

Daarom denk ik dat we als republikeins genootschap, naast onze alertheid gericht tegen de monarchie als overblijfsel uit een duister verleden, ook moeten opkomen voor de restauratie van het idee van de ‘res publica’ , het ‘algemeen maatschappelijk belang’ dat uitstijgt boven de optelsom van de individuele materialistische belangen . En dat op alle niveau’s : belgisch, europees, mundiaal.

Wim Magerman

 

Weldra 5000 nieuwe woningen voor Brussels Gewest !

embargo tot 1st april, 00h

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zal zijn doelstellingen op het gebied van woningaanbod weldra realiseren. Rond deze tijd wordt de laatste hand gelegd aan een akkoord met de federale regering en het Koninklijk Paleis : het koninklijk domein van Laken (opp. 160 ha) zal in twee gelijke delen van elk 80 ha verdeeld worden. De ene helft blijft ter beschikking van de 25 leden van de koninklijke familie, de andere 80 ha zullen verkaveld worden voor de bouw van de 5000 woningen die beloofd werden door de Brusselse regering.

Het koninklijk domein is staatseigendom, wat heel wat voordelen biedt als men de grondprijzen in de Brusselse regio in aanmerking neemt. De grond zou staatseigendom blijven en de kavels zouden door de staat verpacht worden aan de bouwpromotoren voor een periode van 99 jaar.

De Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij van Brussel (GWOB) zal gevraagd worden om het BPA (Bijzonder Plan van Aanleg) van het koninklijk domein voor te bereiden en om de verkavelings- en bouwvergunningen aan te vragen bij de diensten van de Stad Brussel. De aanvraag van een budgetsubsidie in het kader van de Europese structuurfondsen ligt binnen de mogelijkheden.

Op uitdrukkelijke vraag van prins Laurent - zijn onvoorwaardelijke inzet voor het dierenwelzijn getrouw - zullen de vissen uit de vijvers die binnen de verkaveling vallen tijdelijk opgevangen en verzorgd worden door de Gewesten en de Gemeenschappen, volgens een verdeelsleutel die nog ter studie ligt. Daarna zullen zij terug kunnen keren naar hun majestueuse vijvers.

Van de kant van de Stad Brussel wordt voorts nog vernomen dat zij een internationale architectuurwedstrijd wil uitschrijven voor de aanleg van deze nieuwe wijk, die woongelegenheid zal bieden aan 20.000 inwoners vanaf 2015.

Gelijk voor de wet

Op zekere dag moest Luigi midden in de dag zijn zieke dochtertje op school gaan oppikken. Hij liet zijn auto heel even voor het schoolgebouw van het Sint-Jan-Berchmanscollege staan omdat het hier om een noodgeval ging. Luigi kreeg een flinke boete. Luigi betwist de overtreding niet. Wel merkt hij op dat Filip van Saksen-Coburg elke dag systematisch fout parkeert om zijn dochter Elisabeth van Saksen-Coburg naar school te brengen, en stelt zich de vraag of de prins ooit beboet zal worden.
De krant La Dernière Heure, waarin dit berichtje staat, heeft het nagetrokken: Filip van Saksen-Coburg parkeert wel degelijk fout, zonder dat de politie lijkt te reageren. Druk van het paleis? Eigen initiatief van koningsgezinde of koningsbange agenten? Het doet er niet toe. De Saksen-Coburgs staan niet boven de partijen, maar wel boven de wetten.
De Republikeinse Kring herinnert eraan dat Filip van Saksen-Coburg geen enkele grondwettelijke rol speelt, dat hij dan ook geen enkele vorm van onschendbaarheid geniet, en dat alle Belgen gelijk voor wet (zouden moeten) zijn.
De Republikeinse Kring herinnert er eveneens aan dat absoluut respect voor de Wet door de instellingen van de Staat een voorwaarde is voor het voortbestaan van maatschappelijke consensus over een staatkundig bestel.
Philipp Bekaert

Weer een storm in een glas water?

De koning hekelt het separatisme, en de kranten staan er vol van. De vraag is of het echt de moeite loont zich hierover op te winden. Het staatshoofd verdedigt zijn staat, zoals zijn eed gebiedt: het staatsgebied moet ongeschonden blijven. Dat is de rol van een staatshoofd, verkozen of niet. En dàt blijft voor ons republikeinen het echte probleem. Albert is niet verkozen.
In die zin is ook de opschudding rond zijn uitspraken begrijpelijker. Hij had het vooral tegen “omfloerst separatisme”. Daarmee bedoelde hij dus niet die partijen die openlijk voor hun separatisme uitkomen, maar de andere, lees in de huidige politieke constellatie: de CD&V. Maar op die manier de standpunten van de CD&V in een separatistisch daglicht stellen, impliceert een politieke stellingname – of men die stellingname kan of moet delen, is een andere vraag. Weer eens is bewezen dat de koning niet “boven de partijen staat”.
PHB
03.02.2006

voorstel van de NVA

voorstel van Spirit

Delphine

Tot nu toe had de CRK geen enkele reden om publiekelijk te reageren op de onthullingen betreffende de buitenechtelijke dochter van Albert II. Het is een strikt persoonlijke zaak, die Albert II naar zijn eigen eer en geweten moet behandelen.

Vandaag vernemen wij echter dat Delphine belet werd in te gaan op een uitnodiging voor twee gala-avonden georganiseerd door het VBO, een uitnodiging gedaan omwille van haar kunstwerk ter gelegenheid van "175-25". Het lijkt er immers op dat het Paleis druk heeft uitgeoefend opdat de buitenechtelijke dochter van Albert II niet aanwezig zou zijn op de gala-avonden, waar eveneens Koning Albert, op de ene, en Prins Filip, op de andere, zouden ontvangen worden.

De Republikeinse Kring verzet zich tegen deze inmenging van het Paleis in de loopbaan van een Belgisch artieste, maar net zo in de handel en wandel van een gewone burger. Te meer daar volgens Mario Danneels, auteur van de Paola-biografie uit 1999, waarin onder meer het bestaan van Delphine geopenbaard werd, het Paleis toenertijd bij de RTBF zou aangedrongen hebben hem niet uit te nodigen.

We herinneren er ook aan dat het Koninklijk Paleis zich eerder al verdacht maakte van drukuitoefening op de rechtspraak (inzake de "Vier van Butare") en het bestuur (inzake het klooster van Opgrimbie). Hoe lang nog zal het establishment, in weerwil van de duidelijke feiten, blijven volhouden dat "de koning in België geen enkele macht heeft" ?
Intussen zal de koninklijke familie wel, getrouw aan haar communicatiebeleid, "in volle getale" en met de glimlach, blijven poseren voor de officiële foto's.


Dag van de Republiek (1 mei 2005)

Naar aanleiding van de Dag voor de Republiek hield Nadia Geerts, algemeen secretaris van de Republikeinse Kring, een korte uiteenzetting in het Frans (de organisatoren vonden het belangrijk dat op die dag beide landstalen gesproken werden), waarvan u hier de tekst vindt.

Le républicanisme, aujourd’hui encore, n’a pas bonne presse en Belgique. Alors que dans les républiques voisines, le républicanisme est perçu comme une valeur en soi, synonyme de démocratie, lorsqu’on se déclare républicain en Belgique, on est d’emblée suspect : révolutionnaire, anarchiste, hostile à la Belgique, faisant le jeu de l’extrême droite, et j’en passe.

Pourtant, une société de débat telle que la nôtre s’accommode difficilement d’une institution fondée sur le colloque singulier et le secret. Aussi, ces dernières années, la monarchie a-t-elle compris qu’il ne lui suffisait plus d’être, mais qu’elle devait, à défaut de convaincre, du moins séduire. Et c’est ce qu’elle s’emploie à faire, bien aidée en cela par des médias qui relèguent trop souvent leur esprit critique aux oubliettes lorsqu’il s’agit de relayer les informations venues du Palais.

Aussi, notre raison d’être, à nous républicains, est-elle de rappeler inlassablement que nous ne sommes pas dupes. Que toute l’apparente modernité de la famille royale, toute l’affabilité d’Albert II ne nous feront jamais oublier que la monarchie est par essence antidémocratique, donc illégitime, parce que contraire à la Déclaration des Droits de l’Homme, laquelle proclame que « tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits » (art. 1), que « toute personne a le droit de prendre part à la direction des affaires publiques de son pays, soit directement, soit par l’intermédiaire de représentants librement choisis » et que « toute personne a droit d’accéder, dans des conditions d’égalité, aux fonctions publiques de son pays » et déclare que la volonté populaire, fondement de l’autorité des pouvoirs publics, doit s’exprimer via des élections honnêtes ayant lieu périodiquement (art 21), ce qui répond magistralement à l’objection selon laquelle la monarchie serait démocratique dès lors qu’elle aurait été choisie en 1830, époque où seul un petit pourcent de la population avait le droit de vote, faut-il le rappeler.

Ne nous laissons donc pas entraîner dans de faux débats, sur les coûts comparés de la république et de la monarchie, sur le fait que le Vlaams Belang aussi serait républicain – ce qui est d’ailleurs faux –, sur le fait qu’Albert II est si gentil ou que Baudouin fut tant pleuré. L’essentiel est ailleurs. L’essentiel est qu’un jour enfin, des citoyens prennent leur destin en main et décident d’abolir une institution archaïque et dépourvue de toute légitimité démocratique.

Il y faudra du temps. A la création du Cercle républicain, voici 5 ans, nous étions conscients que nous ne verrions probablement jamais cette république. Mais qu’importe ? Ce n’est pas parce que le chemin est long et semé d’embûches qu’il est inutile. Et cette journée constitue l’une des étapes de ce long chemin.

Vive la République !


Nadia Geerts
Algemeen secretaris van de Republikeinse Kring (CRK vzw)

Prins Filip ondertekent het republikeins manifest (1 april 2005)

Naar aanleiding van een vriendschappelijke ontmoeting tussen prins Filip en de vertegenwoordigers van de Republikeinse Kring (CRK vzw) heeft mevrouw Nadia Geerts, algemeen secretaris van de CRK, de verschillende realisaties van de Kring aan de prins voorgesteld. Eén daarvan is het manifest "Oproep tot mondig burgerschap - waarom wij republikeinen zijn".

Prins Filip, die bekend staat als vurige pleitbezorger van het verenigingsleven en van burgerparticipatie, stond erop zijn handtekening onder het document te plaatsen, zoals de ca. 500 burgers die deze stap reeds gezet hebben. In het manifest eist de CRK de afschaffing van de monarchie.

Prins Filip wenste eveneens de petitie te ondertekenen die op 1 mei 2004 door de Republikeinse Kring bij het Europees Parlement werd ingediend, maar de verantwoordelijken van de CRK maakten hem erop attent dat die petitie, waarin de afschaffing van de monarchie op heel het grondgebied van de Europese Unie geëist wordt, van verenigingen en niet van particulieren uitgaat. De prins hield vol dat hij in naam van het koningshuis, als een vereniging zonder winstoogmerk, kon handelen, maar de republikeinse assemblee stelde het op prijs dat wettelijke principes gerespecteerd werden, en toonde zich onbuigzaam.

Om de vergadering te besluiten werd een borrel gegeven en een toast op de republiek uitgebracht.

Prins Filip en het Vlaams Belang

Naar aanleiding van de recente verklaringen van prins Filip in de Vlaamse pers verbaast de Republikeinse Kring zich erover dat de mogelijke toekomstige koning der Belgen uitsluitend aanstoot neemt aan het antibelgicisme van het Vlaams Belang. De Republikeinse Kring wil erop wijzen dat het Vlaams Belang op de eerste plaats de directe voortzetting is van een partij die recent werd veroordeeld voor racisme en die onmiskenbaar met het fascisme sympathiseert.
De Republikeinse Kring is dan ook verwonderd dat bepaalde commentatoren de uitlatingen van de prins als een daverend "No Pasaran" durven te beschouwen, terwijl hij door de verdediging van het voortbestaan van de Belgische staat uiteindelijk alleen zijn eigen belangen verdedigt en niet de wezenlijke democratische waarden.
De Republikeinse Kring maakt van deze gelegenheid gebruik om eraan te
herinneren dat de Kring geen stelling neemt in verband met de toekomst van de Belgische staat, maar dat de vereniging voorstander is van elementair zelfbeschikkingsrecht voor elk volk. De kritiek van de Republikeinse Kring op de monarchie is uitsluitend gebaseerd op verknochtheid aan de democratie, aan het humanisme en aan de idealen van de Verlichting.

Nadia Geerts
algemeen secretaris van de Republikeinse Kring (CRK vzw)

Het banket

Traditiegetrouw werd op 14 november 2004 het tegendraads Republikeins Banket gehouden, en al even traditiegetrouw en tegendraads werden daarbij de prijzen "voor de mondige burger van de republiek" en "voor de onderdaan zijner majesteit" uitgereikt.

De gelukkige winnaars zijn dit jaar respectievelijk:

  • Peter Bate, journalist bij de BBC, voor zijn documentaire over Leopold II in Congo;
  • Francis Delperée, grondwetspecialist aan de UCL, die zich altijd weer bereid toont de logica en het recht met voeten te treden om het Belgisch constitutioneel systeem ten dienste van de monarchie te stellen. Baron Francis Delperée kreeg een doosje boenwas toegestuurd, om er zijn hoofdaéctiviteit mee te kunnen voortzetten: "cirer les bottes du palais".

Onze algemeen secretaris Nadia Geerts nam bovendien een geschenk van onschatbare waarde in ontvangst...

1 mei 2004 : Verzoekschrift van het Europees platform voor de Republiek

Naar aanleiding van de verruiming van de Europese Unie hebben dertien republikeinse verenigingen uit alle monarchieën van de EU, o.a. de Republikeinse Kring uit België, een internationaal verzoekschrift aan het Europees Parlement gericht. Op die manier willen ze eraan herinneren dat de monarchie strijdig is met de Universele verklaring van de rechten van de mens, artikelen 1, 7 en 21. Ze vragen de afschaffing van de monarchie in de hele Europese Unie, opdat alle burgers van de Unie zouden kunnen genieten van al hun politieke rechten en vrijheden zoals beschreven in de Universele verklaring van de rechten van de mens.
Met de toetreding van tien nieuwe lidstaten telt de Europese Unie voortaan 18 republieken, en blijft bij zeven monarchieën. De Republikeinse Kring begroet deze ontwikkeling naar meer republieken en, proportioneel gezien, minder monarchieën, maar pleit net zoals de Europese Unie voor nog meer democratie, meer openbaarheid, meer burgerparticipatie. Met andere woorden: Meer republiek, en minder monarchie.
Voor de tekst van de petitie klik hier.

De CRK op de 1 mei-viering

Zoals elk jaar was de Republikeinse Kring met een stand vertegenwoordigd op de 1 mei-viering op en om het Rouppeplein in Brussel. Ook een ideale gelegenheid om het publiek over onze Europese actie in te lichten. Ziehier het fotoalbum van die memorabele dag.

CD&V : Opvoeren van de koninklijke familie ten behoeve van verkiezingsdoeleinden

Naar het schijnt heeft men heden opnieuw de essentiële waarde van eerbied herontdekt. En niet te minst door de CD&V die een publicitaire spot rond dit tema projecteert in onze bioscoopzalen.
Eerbied voor wat? Eerbied voor wie? Tussen een reeks eerbiedwaardige zaken verschijnt plots de koninklijke familie. Nu niet bepaald verwonderlijk vanwege de kristelijke volkspartij. Maar het gebruik van het beeld van het koninklijk paar voor verkiezingsdoeleinden zou ons moeten aanzetten tot dieper nadenken, althans mijns inziens.
Heeft een politieke partij het recht om, ten behoeve van electorale marketing strategieën het beeld op te voeren van 2 personen die, zogenaamd, het strijdgewoel overstijgen? Men kan zich moeilijk voorstellen dat men eenieders beeld kan gebruiken om de verdiensten van eender welke politieke partij te promoten zonder dat deze persoon zijn expliciete toestemming zou gegeven hebben. Temeer als het een publieke persoon betreft, zij het een acteur, een politieker, een syndicalist of een intellectueel: in geen geval zou het gebruik van haar/zijn imago toegestaan worden voor verkiezingspropaganda zonder een uitdrukkelijk akkoord. Temeer dat dit imago door de massa ondubbelzinnig geassocieerd zal worden als een steun en een borg aan deze politieke partij. Waarom zou het verschillend zijn betreffende Albert II? Men kan zich niet voorstellen dat het hof, op aanvraag van de CD&V, haar goedkeuring zou hebben gegeven om haar koninklijke gasten in beeld te brengen ten einde de verkiezingsprogaganda te spijzen.
In fine is -en blijft- neutraliteit een moeilijk te bespelen snaar. Daarentegen zadelen republikeinen zich niet op met zulk een hersenschim.

De CD&V vraagt meer respect. Dit is het antwoord dat Philipp Bekaert op 17 maart jl. op www.respect.be plaatste:

  • Meer respect voor andermans filosofische overtuiging.
  • Meer respect voor de scheiding van staat en kerk.
  • Meer respect voor de Grondwet (Martens - abortuswet).
  • Meer respect voor de keuzevrijheid van elke vrouw om al dan niet kinderen te krijgen.
  • Meer respect voor de keuzevrijheid van elke mens om waardig te sterven.
  • Meer respect voor het niet-confessionele maar daarom nog niet waardevrije onderwijs.
  • Wij verdienen inderdaad meer respect...

Dank u, CD&V.

Philipp Bekaert, Brussel.

1 mei 2003

1 mei is de dag van sociale rechtvaardigheid. De Republikeinse Kring wenst erop te wijzen dat de monarchie een grove inbreuk vormt op dat principe evenals op de Universele Verklaring van de rechten van de mens (artikels 1 en 21). De erfelijke macht waarop de monarchie berust beschikt niet over de geringste democratische legitimiteit. Integendeel, de monarchie met haar occulte invloed en macht is anti-politiek gif. Wij eisen dan ook openheid, verscheidenheid, periodiciteit en verantwoordelijkheid van de politieke macht evenals een echte scheiding van staat en kerk. Kortom, meer republiek!

LUCHT DE KAASSTOLP!
LEVE DE REPUBLIEK!

Philipp Bekaert

De pers en de "occulte macht"

De recente heibel over de dotaties van prinsen en prinsessen heeft enige beroering verwekt in de pers en ongetwijfeld ook bij de publieke opinie. Het hoogtepunt van het rumoer speelde zich af in de senaat, toen een meerderheid van de leden van de commissie voor Financiën een amendement van Jean-Marie Dedecker (VLD) accepteerde. Volgens dit amendement zou in het vervolg alleen de kroonprins recht hebben op een dotatie (zoals dat trouwens het geval is in vrijwel alle monarchistische systemen). Daarop heeft het paleis de "Coburg-lobby" in de Wetstraat aan het werk gezet, met het gevolg dat Verhofstadt ingreep en het amendement werd ingetrokken. De regering gaf opdracht "een compromis te zoeken zonder te raken aan de 'verworven rechten' (sic) van de twee koningskinderen". Mark Deweert van de Financieel-Economische Tijd leverde bij deze zaak de volgende commentaar :
"Dat compromis is er nog niet en het lijkt weinig waarschijnlijk dat het snel gevonden zal worden. Tegen het voorstel dat voorligt en Astrid en Laurent tot hun 65ste levensjaar een dotatie geeft, is er in verscheidene fracties verzet. De zaak zou als een banaal fait divers kunnen worden afgedaan, indien ze niet een zoveelste illustratie was van de occulte macht van de monarchie en het vazallengedrag van een groot deel van de politieke klasse tegenover het Hof - de mateloze ministeriële ambities zouden wel eens op een koninklijk veto kunnen stranden, nietwaar? Wat de grond van de zaak betreft, is er geen reden om, buiten de kroonprins, de kinderen van de koning uit de staatsruif te laten eten. 'We zijn verkozenen van het volk die moeten verhinderen dat er kwistig wordt omgesprongen met belastinggeld,' zei Jean-Marie Dedecker op 16 oktober in de Senaat. Kennelijk zijn niet alle volksvertegenwoordigers die mening toegedaan."

Willy Courteaux


De politiek en de monarchie

Als de Vlaamse minister Paul van Grembergen (Spirit) zijn zin krijgt, hoeven de Vlaamse gemeenteraadsleden binnenkort niet langer de eed af te leggen met de huidige formule die als volgt luidt: "Ik zweer getrouwheid aan de Koning, gehoorzaamheid aan de Grondwet en aan de wetten van het Belgische volk". Van Grembergen is namelijk tot de ontdekking gekomen, dat heel wat verkozenen in de gemeenteraad de eed van trouw aan de koning nog maar moeilijk uit hun strot kunnen krijgen. Hij zou de hoogdravende (en monarchistische) formule willen vervangen door het simpele "Ik zweer de verplichtingen van mijn ambt trouw na te komen". De nieuwe formulering staat in zijn voorstel van gemeentedecreet dat aan de Vlaamse regering is voorgelegd. De vraag is alleen of, strikt juridisch gezien, de Vlaamse regering de bevoegdheid heeft om de formule te veranderen.

Willy Courteaux

Albert II en Reve

De driejaarlijkse prijs van de Nederlandse letteren werd dit jaar toegekend aan Gerard van het Reve. Het was dit jaar de beurt aan het Belgische hof om de prijs uit te reiken. Maar er kwam een haar in de boter. De vriend van Reve wordt verdacht van pedofilie. Reve was niet welkom op het paleis. De uitreiking werd afgezegd en Reve zou het geld per post ontvangen plus de oorkonde. Grote woede bij de Nederlandstalige literatoren. Remco Campert trok in "De Volkskrant" van leer tegen het Belgische hof. Een vijftigtal Vlaamse auteurs schreven een protestbrief waarin het ontslag van minister van cultuur Bert Anciaux werd geëist. Was de aanval van de schrijvers tegen de juiste man gericht? Bert Anciaux zelf verklaart dat hij en hij alleen het initiatief heeft genomen om te verhinderen dat Albert II in een lastig parket kwam, hoewel Reve zelf geen enkele blaam treft. Dat is de officiële versie. Maar volgens een onofficiële versie zou het hof zelf (lees: Jacques van Ypersele de Strihou) Premier Verhofstadt hebben opgebeld om te vragen dat hij zou verhinderen dat Reve op het paleis ontvangen moest worden. De keuze is vrij. Nu de storm is uitgeraasd, heeft minister-president van de Vlaamse regering, Patrick Dewael, beslist, dat de Prijs van de Nederlandse Letteren een volgende keer door hemzelf (of zijn opvolger) zal worden uitgereikt, en niet door de koning. Zo komt een einde aan een schertsvertoning: een koning die vermoedelijk nooit een Nederlands boek in zijn handen heeft gehad en naar alle waarschijnlijkheid de naam van Reve nooit heeft gehoord, is niet bepaald de aangewezen persoon om Nederlandstalige literatoren te huldigen. Misschien is dat nog het beste argument om Albert II en zijn mogelijke opvolgers van deze besogne te ontlasten.

Willy Courteaux

Open brief aan de academische overheden van de Katholieke Universiteit Leuven (20 december 2001)

Wij vernemen met ontsteltenis dat de K.U.Leuven in februari 2002 een eredoctoraat wil toekennen aan prins Filip, o.a. omwille van diens engagement voor het gezin, voor samenwerking tussen de gemeenschappen van ons land en voor vrede in de wereld. De UCL had van Boudewijn destijds ook al een doctor honoris causa gemaakt. Van de katholieke instellingen van ons land verwacht men niet dat ze eredoctoraten toekennen aan Zuid-Amerikaanse bevrijdingstheologen of aan irreligieuze Poolse kunstenaars, maar koningen en erfprinsen, dat is pas echt kiezen voor vaste waarden… en natuurlijk volstrekt belachelijk: een eredoctoraat is een academische beloning voor iemand die iets doet wat niet iedereen in dezelfde omstandigheden zou gedaan hebben. Welnu, welke andere erfprins of koning zou het gezin níet onder zijn hoede nemen, of níet voor samenwerking of vrede ijveren? Eerlijk gezegd, heeft Filip een andere keuze? Laten we even twee basisvoorwaarden van de democratie op een rijtje zetten: de opperste vertegenwoordigers van het volk worden verkozen op basis van persoonlijke competenties en niet van hun stamboom; en ze worden verkozen voor een bepaalde duur. In een monarchie onttrekt het staatshoofd zich aan beide voorwaarden. De kandidaat moet ideaal zijn, want hij is de enige. Vandaar de persoonlijkheidscultus die rond prins Filip wordt georganiseerd sinds diens verloving. Nu met medeplichtigheid van sommige academici.

Philipp Bekaert

Senatoren van rechtswege - een meerwaarde voor de democratie? (juni 2001)

Met bedroefdheid hebben de democraten in dit land het nieuws ontvangen van de eedaflegging van prins Laurent als "senator van rechtswege".
Het archaïsche karakter van de verleende titel en dito plechtigheid springt in het oog en doet vragen rijzen omtrent het concept van "senator van rechtswege" en… omtrent de monarchie zelf.
Een land dat de parlementaire democratie hoog in zijn vaandel schrijft, wordt nu bedacht met maar liefst drie senatoren die - zoals duidelijk in de Grondwet staat - potentieel alle rechten verbonden aan hun functie (stemrecht inbegrepen) bezitten, maar i.t.t. hun verkozen of gecoöpteerde collega's niet gekozen zijn door het Volk en als 's Volks vertegenwoordigers dus niet over de geringste legitimiteit beschikken.
Hier wordt meestal op geantwoord dat ze volgens de traditie de parlementaire debatten alleen maar bijwonen en dat het hier om een eenvoudig en efficiënt middel gaat de troonopvolgers voor te bereiden op hun "beroep".
Deze zo typisch Belgische zienswijze - in het land van het compromis weet iedereen dat de afstand tussen de letter van de wet en haar toepassing soms groot is - is in onze ogen om ten minste twee redenen onbevredigend.

Ten eerste de traditie
Die wil dat de troonopvolgers zich tevredenstellen met een discrete aanwezigheid op sommige zittingen van de Senaat. Maar - nog eens - de Grondwet verleent hun wel alle rechten verbonden aan hun functie.
Vermits de traditie geen dwingende kracht heeft en gezien hun huidige aantal (drie), hun persoonlijkheid en de evolutie van hun communicatiepraktijken, is het gevaar minder denkbeeldig dan ooit dat onze "senatoren van rechtswege" zich - noodgedwongen te onpas - in het democratisch debat inmengen.
Ter herinnering het interview dat Laurent onlangs in de pers gaf, waarmee hij het debat meende te stimuleren door zijn beschouwingen over een gewezen premier en over de verdiensten van deze of gene politieke stroming ten beste te geven.
Wij ontzeggen niemand het recht er een eigen mening op na te houden (dat is één ding) of die publiek te maken (in dit geval wel wat delicater) maar de meeste, zelfs bedreven waarnemers lijkt één fundamenteel punt te zijn ontgaan: de publiciteit rond Laurents interview was enkel en alleen te danken aan diens hoedanigheid als erfprins, níet aan de relevantie van zijn commentaar, aan de scherpzinnigheid van zijn analyse, of aan zijn erkende verdiensten als politiek commentator - punten waarover wij ons hier trouwens niet uitspreken.
Wat is in zulke omstandigheden het nut van die commentaar, ook al wordt hij - vrij kunstmatig, geef toe - door de media de (Belgische) wereld ingestuurd? Het antwoord zit, lijkt ons, in de vraag.

Ten tweede, meer fundamenteel, het koninklijk "beroep"
Waarin bestaat dat in werkelijkheid?
Eerst en vooral staat het koningschap in zijn essentie onbetwistbaar haaks op de democratische gedachte, al hebben de voorbije eeuwen en een paar revoluties de privileges, verbonden aan een ooit absoluut erfelijk gezag, afgezwakt.
Voeg hieraan toe dat het handelen van de koning aan de top van de Instellingen in ons land wordt omgeven door een nevel, even dicht (de wetteksten blijven dikwijls vaag over de inhoud of de organisatie ervan) als deskundig onderhouden ("de kroon mag niet ontbloot worden!") door de meerderheid van onze politici: het principe van de ministeriële verantwoordelijkheid spreekt boekdelen! Zij die de participatie van allen in het beheer van het gemenebest, en doorzichtigheid in de uitoefening van de macht, als hoogste en stichtende waarden van een Staat beschouwen, kunnen hierdoor alleen maar diep geschokt zijn.
Zo'n nevel bevordert het herhaalde ontstaan van verderfelijke geruchten, zoals bv. bij de "dienstonderbreking" van Boudewijn I, of de zaak-Delphine, of de bijna folkloristische en nog steeds actuele episode van het "koninklijk" klooster bij Opgrimbie of, nog erger, de mogelijke steun van het Paleis aan de Chileense tegenstanders van Salvador Allende of aan Afrikaanse dictatoriale of zelfs volkenmoordende bewinden. De discretie - ondoorzichtigheid ? - in de uitoefening van het koningschap in België, die door menigeen als verdienste wordt aanzien, vormt dus veeleer de ongezonde bodem waarop onvermijdelijk de meest onwelriekende gissingen kiemen.
In onze ogen bestaat er bij zulke weinig verheugende toestanden maar één uitweg: doorzichtigheid.
Het argument dat de benoeming tot "senator van rechtswege" een noodzakelijke stap zou zijn in de opleiding tot het koningschap, lijkt ons bijgevolg irrelevant. De functie in haar huidige vorm, die men bijna occult kan noemen, valt eenvoudigweg niet goed te keuren, zeker niet als ze enkel te bereiken is via een ondemocratische opname te midden van 's Volks verkozenen.

Kortom, het bestaan van "senatoren van rechtswege" is heden archaïscher dan ooit.
Een moderne Democratie kan noch flagrante inbreuken op haar werkingsprincipes - al worden die door "de traditie" gerechtvaardigd - noch discrete en willekeurige regeringspraktijken dulden.
Wij wensen dan ook niet meer en niet minder dan de bewustwording van onze medeburgers, de snelle afschaffing van ouderwetse instellingen en een harmonische, vreedzame evolutie naar meer democratie, meer Europese integratie en dus - onvermijdelijk, daar zijn we van overtuigd - meer Republiek.

Vincent Van Uytven

Het Vlaams Blok doet het masker af (21 maart 2001)

Je kon het wel vermoeden, maar nu staat het vast: het republicanisme van het Vlaams Blok was een façade, en daarachter school weer eens het hopeloos autoritaire denken van die partij.
Het Vlaams Blok wil de Belgische revolutie van 1830 opnieuw evalueren en wegens te anti-Vlaams ongeldig verklaren, opdat het Nederlandse koningshuis aanspraak zou kunnen maken op de Belgische troon. Met de republiek haal je bij autoritair denkende kiezers nauwelijks stemmen, zullen ze bij het Blok gedacht hebben. Dan maar terug naar een royalisme van Dietse signatuur. Goed zo, jongens, laat de republiek maar aan democraten over.
Eerlijk gezegd, we kunnen zelfs dubbel opgelucht zijn: iedereen die ons nu nog verwijt (zoals reeds honderden keren gehoord) dat we met onze republikeinse eisen in hetzelfde vaarwater komen als het Vlaams Blok, kunnen we nu sereen van antwoord dienen: het Vlaams Blok denkt autoritair, en dus ook monarchistisch.

Philipp Bekaert

Leestip: